Cách Làm Khuôn In Lưới Đơn Giản, Hiệu Quả

In lưới, hay còn gọi là in lụa, là một kỹ thuật in ấn phổ biến và linh hoạt, được ứng dụng rộng rãi trên nhiều chất liệu khác nhau. Để thực hiện kỹ thuật này, việc chế tạo khuôn in lưới đóng vai trò cực kỳ quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng hình ảnh in ra. Hiểu rõ cách làm khuôn in lưới sẽ giúp bạn chủ động hơn trong công việc và đạt được kết quả mong muốn. Bài viết này sẽ đi sâu vào hai phương pháp chế tạo khuôn in lưới thông dụng nhất hiện nay, cung cấp hướng dẫn chi tiết từng bước để bạn dễ dàng thực hiện.

Hiểu Rõ Về Khuôn In Lưới

Khuôn in lưới là thành phần cốt lõi của quy trình in lụa. Về cơ bản, nó là một tấm lưới mỏng được căng phẳng và cố định trên một khung. Khung này có thể làm bằng gỗ hoặc hợp kim nhôm, với kích thước đa dạng tùy thuộc vào sản phẩm và yêu cầu in ấn cụ thể.

Tấm lưới trên khung được xử lý để tạo ra hai loại vùng: các phần tử in và các phần tử không in. Phần tử in là những khu vực lưới để trống, cho phép mực thấm qua. Ngược lại, phần tử không in là những khu vực lưới đã bị bịt kín hoàn toàn, ngăn không cho mực đi qua. Quá trình chế tạo khuôn in lưới chính là việc tạo hình cho các vùng in và không in này một cách chính xác theo thiết kế.

Khung in lưới lụa dùng để làm khuôn in

Độ bền, độ sắc nét của hình ảnh in phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng tấm lưới, độ căng của lưới trên khung, và quan trọng nhất là kỹ thuật chế tạo màng keo nhạy sáng để tạo ra các phần tử in/không in. Có hai phương pháp chính để thực hiện điều này.

Phương Pháp Chế Tạo Khuôn In Lưới Trực Tiếp

Phương pháp chế tạo khuôn in lưới trực tiếp là kỹ thuật phổ biến, sử dụng màng keo nhạy sáng dạng nhũ tương phủ trực tiếp lên bề mặt lưới đã được làm sạch và sấy khô. Điểm đặc trưng của phương pháp này là lớp keo nhạy sáng được áp dụng trực tiếp lên cấu trúc sợi lưới.

Xem Thêm Bài Viết:

• Máy in phun date code: Giải pháp toàn diện cho doanh nghiệp
• Máy in nhiệt Sony đen trắng UP-X898MD chính hãng
• Máy tính để bàn cấu hình mạnh giá rẻ: Lựa chọn tối ưu
• Điều Khiển Điện Thoại Bằng Máy Tính Hiệu Quả
• Máy in phun Canon Pixma G1010: Đánh giá chi tiết nhất

Nguyên Lý Hoạt Động

Sau khi lớp keo nhạy sáng khô trên lưới, người ta đặt một phim dương bản chứa hình ảnh cần in lên bề mặt lưới đã phủ keo. Phim dương bản này có các vùng trong suốt (tương ứng với phần tử in) và các vùng đen (tương ứng với phần tử không in). Khi chiếu đèn phơi (nguồn sáng UV) xuyên qua phim dương bản, ánh sáng sẽ tác dụng lên lớp keo nhạy sáng ở những khu vực không bị che khuất bởi phim (tức là phần tử không in), gây ra phản ứng quang hóa làm đóng rắn (polyme hóa) lớp keo đó. Ngược lại, những khu vực keo nằm dưới phần đen của phim (tức là phần tử in) không nhận được ánh sáng sẽ không bị đóng rắn. Sau khi phơi xong, các vùng keo không bị đóng rắn sẽ được rửa trôi bằng nước, tạo thành các lỗ lưới trống cho mực đi qua.

Phương pháp trực tiếp này có ưu điểm là đơn giản và chi phí ban đầu không cao. Tuy nhiên, nhược điểm là màng keo thường mỏng hơn so với phương pháp gián tiếp và độ bền của khuôn có thể kém hơn khi in số lượng lớn hoặc với các loại mực khắc nghiệt.

Các Bước Chi Tiết Khi Chế Bản Trực Tiếp

Quy trình chế tạo khuôn in lưới bằng phương pháp trực tiếp bao gồm nhiều bước nhỏ, đòi hỏi sự cẩn thận và chính xác:

1. Làm sạch bề mặt lưới: Đây là bước cực kỳ quan trọng nhằm loại bỏ dầu mỡ, bụi bẩn hoặc keo cũ còn sót lại trên lưới, đảm bảo lớp keo nhạy sáng mới bám dính tốt và đồng đều. Đối với lưới tơ tằm hoặc sợi bông, thường dùng nước ấm (khoảng 40 độ C) để giặt sạch, sau đó ngâm trong dung dịch K2CO3 loãng rồi rửa lại. Với lưới sợi tổng hợp, có thể giặt bằng dung dịch soda, ngâm trong axit Clohydric (HCl) loãng rồi rửa kỹ bằng nước sạch.

2. Phủ màng keo nhạy sáng: Sau khi lưới đã sạch và khô hoàn toàn, đặt nghiêng khung lưới một góc khoảng 45 độ. Dùng thanh gạt (miếng phim nhựa hoặc máng chuyên dụng) chứa keo nhạy sáng và gạt một lớp keo mỏng, đều lên khắp bề mặt lưới. Keo nhạy sáng phổ biến là hỗn hợp PVA (Polyvinyl Alcohol) và Dicromat amôn (NH4)2Cr2O7. Việc pha chế cần tuân thủ tỉ lệ và hướng dẫn cụ thể, thường pha Dicromat amôn vào dung dịch PVA. Dung dịch keo nhạy sáng sau khi pha cần được bảo quản trong bóng tối và sử dụng trong thời gian ngắn (thường không quá 7 ngày) vì nó nhạy cảm với ánh sáng.

3. Sấy khô màng keo: Sau khi phủ keo, cần sấy khô đều cả hai mặt lưới. Nhiệt độ sấy không nên quá cao để tránh làm hỏng lớp keo. Mục đích là để lớp keo khô hoàn toàn, tạo bề mặt sẵn sàng cho việc phơi bản.

4. Phơi bản: Đặt khung lưới đã sấy khô vào bàn phơi hoặc thiết bị phơi. Ép chặt phim dương bản lên bề mặt lưới đã phủ keo sao cho hình ảnh trên phim nằm đúng vị trí cần in. Lưu ý chiều của hình ảnh trên phim phải ngược chiều với hình ảnh sẽ in ra nếu nhìn từ bên ngoài khuôn vào. Dùng một tấm kính trong suốt để ép chặt phim dương bản lên lưới, đảm bảo tiếp xúc hoàn toàn. Bật đèn phơi (đèn UV chuyên dụng) với thời gian đã được thử nghiệm và xác định trước. Thời gian phơi là yếu tố quyết định, đủ để đóng rắn phần tử không in nhưng không quá lâu làm ảnh hưởng đến phần tử in.

5. Hiện hình (Rửa bản): Sau khi phơi, đưa khung lưới ra khỏi bàn phơi và dùng vòi nước ấm (không quá nóng, khoảng 40 độ C) phun nhẹ nhàng lên bề mặt lưới. Các khu vực keo không bị đóng rắn (phần tử in) sẽ mềm ra và tan đi, tạo thành các lỗ trống trên lưới. Cần phun nước đủ mạnh để rửa trôi hết keo thừa nhưng đủ nhẹ nhàng để không làm hỏng các phần keo đã đóng rắn (phần tử không in). Quá trình này cần thực hiện dưới ánh sáng dịu hoặc trong phòng tối để tránh ánh sáng môi trường làm đóng rắn tiếp.

6. Tút bản (Sửa bản): Sau khi hiện hình và sấy khô lại lưới, kiểm tra kỹ bản in. Nếu có các lỗ kim nhỏ, vết xước hoặc những khu vực keo đóng rắn bị vỡ không mong muốn ở phần tử không in, có thể dùng một chút keo nhạy sáng hoặc keo chuyên dụng để trám lại. Sau đó sấy khô chỗ vừa tút. Dán băng keo chuyên dụng quanh viền khung lưới để ngăn mực lem ra ngoài khu vực in chính.
Nếu bạn đang tìm hiểu sâu hơn về các kỹ thuật in hoặc cần tư vấn về thiết bị liên quan, bạn có thể tham khảo thêm thông tin tại lavender-panther-755911.hostingersite.com.

7. Tẩy bỏ màng keo (Sau khi in xong): Khi không còn nhu cầu sử dụng bản in đó, có thể tẩy bỏ lớp keo đóng rắn để tái sử dụng khung lưới. Thường dùng các hóa chất chuyên dụng như dung dịch thuốc tím (Potassium Permanganate) để làm mềm lớp keo, sau đó dùng dung dịch axit oxalic để tẩy sạch. Dùng bàn chải lông mềm và nước để chà nhẹ, rửa sạch hoàn toàn lớp keo cũ.

Phương Pháp Chế Tạo Khuôn In Lưới Gián Tiếp

Phương pháp chế tạo khuôn in lưới gián tiếp sử dụng một loại màng nhạy sáng khô (capillary film) đã được nhà sản xuất chế tạo sẵn dưới dạng cuộn hoặc tờ. Điểm khác biệt cốt lõi là màng nhạy sáng này không được phủ trực tiếp lên lưới ngay từ đầu.

Quy trình làm khuôn in lưới bằng phương pháp gián tiếp

Nguyên Lý Hoạt Động

Với phương pháp gián tiếp, việc phơi bản được thực hiện trên tấm màng nhạy sáng khô riêng biệt. Phim dương bản được ép lên tấm màng này và chiếu đèn phơi. Ánh sáng đi qua các vùng trong suốt của phim làm đóng rắn lớp nhũ tương trên màng ở những khu vực tương ứng với phần tử không in. Sau đó, tấm màng được hiện hình bằng nước hoặc dung dịch hiện. Các vùng nhũ tương không bị đóng rắn (tức là phần tử in) sẽ tan đi, để lại lớp nhũ tương đã đóng rắn tạo hình ảnh của khuôn trên tấm đế của màng. Khi tấm màng còn ướt, nó được dán áp lên tấm lưới đã làm sạch. Lớp nhũ tương đóng rắn sẽ bám dính vào lưới. Sau khi khô, lớp đế của màng được bóc ra, để lại khuôn in trên lưới.

Phương pháp gián tiếp thường cho ra lớp keo dày và đồng đều hơn, giúp tăng độ bền và độ sắc nét của bản in, đặc biệt phù hợp với các chi tiết nhỏ hoặc khi cần in số lượng lớn.

Các Bước Thực Hiện Phương Pháp Gián Tiếp

Quy trình chế tạo khuôn in lưới bằng phương pháp gián tiếp cũng gồm nhiều giai đoạn:

1. Phơi bản: Ép chặt phim dương bản lên tấm màng nhạy sáng khô đã chuẩn bị sẵn. Đặt cả hai vào bàn phơi và chiếu đèn UV theo thời gian quy định của nhà sản xuất màng. Ánh sáng sẽ tác dụng lên lớp nhũ tương nhạy sáng, làm đóng rắn các vùng không bị phim che khuất (tạo ra phần tử không in trên màng).

2. Hiện hình (Trên màng nhạy sáng): Sau khi phơi, tấm màng nhạy sáng được đưa ra khỏi bàn phơi. Dùng dung dịch hiện hình (thường là nước ấm hoặc dung dịch chuyên dụng như oxy già H2O2) để làm mềm và rửa trôi các vùng nhũ tương không bị đóng rắn (phần tử in) ra khỏi tấm đế của màng. Quá trình này cần được thực hiện cẩn thận để không làm hỏng các vùng nhũ tương đã đóng rắn.

3. Rửa nước: Sau khi hiện hình, rửa kỹ tấm màng nhạy sáng dưới vòi nước sạch (nước ấm khoảng 40 độ C được khuyến khích) để loại bỏ hoàn toàn lượng nhũ tương thừa. Quan sát kỹ để đảm bảo tất cả các vùng in đã được rửa sạch, tạo ra hình ảnh khuôn rõ ràng trên tấm đế.

4. Ghép tờ nhạy sáng lên lưới làm khuôn: Lưới in cần được làm sạch hoàn toàn và làm ẩm nhẹ. Khi tấm màng nhạy sáng vẫn còn ướt sau khi rửa, đặt nó lên một mặt phẳng sạch với mặt nhũ tương hướng lên trên. Đặt khung lưới đã làm sạch lên trên tấm màng sao cho hình ảnh khuôn nằm đúng vị trí mong muốn trên lưới. Áp nhẹ khung lưới xuống, trọng lượng của khung thường là đủ để tấm màng ướt dính vào lưới. Không nên di chuyển khung quá nhiều sau khi đã đặt. Sử dụng giấy thấm hoặc vải sạch để thấm bớt nước dư từ mặt sau của lưới. Lớp nhũ tương trên màng lúc này sẽ bắt đầu bám dính vào các sợi lưới.

5. Làm khô: Đặt khung lưới đã ghép màng vào nơi thoáng khí, có thể dùng quạt gió nhẹ để giúp màng khô nhanh và đều. Tránh dùng nhiệt độ cao để sấy vì có thể làm giảm độ bám dính của lớp nhũ tương vào lưới. Màng được coi là khô hoàn toàn khi màu sắc của nó trở nên đồng nhất trên toàn bộ khung.

6. Bóc đế: Khi lớp nhũ tương đã khô và bám chắc vào lưới, nhẹ nhàng bóc lớp đế nhựa trong suốt ra khỏi mặt sau của lưới. Lớp nhũ tương đã tạo hình khuôn sẽ nằm lại trên lưới, sẵn sàng cho quá trình in ấn.

7. Tẩy bỏ nhũ tương (Sau khi in xong): Tương tự như phương pháp trực tiếp, lớp nhũ tương đóng rắn có thể được tẩy bỏ khỏi lưới sau khi in xong để tái sử dụng khung. Thường dùng nước nóng phun với áp suất cao hoặc hóa chất tẩy khuôn chuyên dụng để làm mềm và loại bỏ lớp nhũ tương.

Việc lựa chọn giữa phương pháp trực tiếp và gián tiếp phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của bản in, loại lưới, và kinh nghiệm của người thực hiện. Dù áp dụng phương pháp nào, sự tỉ mỉ trong từng bước đều là chìa khóa để tạo ra một khuôn in lưới chất lượng, đảm bảo hình ảnh in sắc nét và chính xác.

Hy vọng những chia sẻ chi tiết về cách làm khuôn in lưới bằng hai phương pháp phổ biến này sẽ hữu ích cho công việc của bạn. Nắm vững kỹ thuật chế bản sẽ giúp bạn chủ động hơn và đạt được kết quả in ấn tối ưu.